Nhà thờ Chính Trạch

Sau Hiệp định Genève, có khoảng chừng một triệu người miền Bắc Việt Nam, bên kia vĩ tuyến 17, di cư vào phía Nam. Đa số là người Công giáo thuộc các giáo phận miền Bắc Việt Nam; trong số đó cũng có một số dân vùng cận duyên huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình vào Đà Nẵng. Một số định cư trên mảnh đất nay gọi là Chính Trạch.

Khu đất thuộc Giáo xứ Chính Trạch đang sinh sống hiện nay là do Cha Jeanningros (Cố Vị) mua của thị xã Đà Nẵng vào ngày 15 tháng 01 năm 1954, gồm 3 lô đất ghi số 535, 538 và 540 (trong bản phân lô của thị xã Đà Nẵng), tổng diện tích 6.705 m². Việc mua đất đã thực hiện trước khi có phong trào di cư. Khu đất này giới hạn bởi đường Hoàng Hoa Thám, đường Lê Duẩn và khe thoát nước như là cạnh đáy của hình tam giác.

Địa điểm tọa lạc của Giáo xứ Chính Trạch hiện nay, vào năm 1954 là một khu đất cát hoang vu. Để dân di cư có chỗ tạm trú, người ta đã thiết lập lán trại bằng những dãy nhà gỗ lợp tôn liên kết với nhau. Những người di cư, ai có gia đình từ 4 người trở lên thì nhận được một căn, còn ít thì 2 gia đình nhận một căn.

Người Công giáo được sự hướng dẫn của các linh mục nên được sống chung theo từng cụm gia đình. Tại Chính Trạch, đa phần thuộc gốc Quảng Bình. Ban đầu nơi đây chỉ có tính cách tạm cư chứ không tính đến định cư, nhưng sau đã trở thành định cư với những tranh chấp cả chính quyền lẫn giáo quyền. Mãi đến năm 1958, giáo quyền mới chính thức nhìn nhận là giáo xứ, với tước hiệu Nữ Vương Hoàn Vũ.

Các linh mục coi sóc giáo xứ

1. Lm. Giuse Ngô Đình Phú (1954 – 23/05/1973) — người sáng lập giáo xứ

2. Lm. Gioan Baotixita Nguyễn Duy Lượng (23/05/1973 – 10/06/1998) — sinh ngày 10/12/1937, thụ phong linh mục ngày 31/05/1966

3. Lm. Emmanuel Nguyễn Tấn Lục (10/06/1998 – 21/08/2003) — sinh năm 1953, chịu chức linh mục ngày 22/07/1997

4. Lm. Đôminicô Trần Công Danh (21/08/2003 – 2010)

5. Lm. Đôminicô Đặng Bá Linh (25/09/2010 – 05/10/2015)

6. Lm. Antôn Trương Gia Ninh (05/10/2015 – 20/10/2022)

7. Lm. Gabriel Nguyễn Ngọc Tuấn (20/10/2022 – nay)

Linh mục Giuse Ngô Đình Phú

Cha Giuse Ngô Đình Phú nguyên quán ở Song Ngọc, Nghệ An, thuộc Giáo phận Vinh; sinh năm 1906, thụ phong linh mục năm 1937. Ngài lãnh đạo giáo xứ Chính Trạch từ năm 1954 đến ngày 23 tháng 5 năm 1973. Sau 36 năm tận tụy trong chức vụ chủ chăn coi sóc giáo xứ, vì tuổi cao sức yếu, ngài được bề trên giáo phận thuận cho nghỉ hưu tại nhà riêng ở Thanh Đức. Ngài được Chúa gọi về ngày 22 tháng 7 năm 1984. Ngày 20 tháng 6 năm 1992, hài cốt ngài được di về quê hương Song Ngọc, đợi ngày Thiên Chúa ban thưởng.

Ngoài nhà thờ, nhà xứ và trường học, Cha Giuse còn xây một dãy nhà ngăn làm 3 phòng và một ngôi nhà lầu nhỏ, dự tính mời các nữ tu về giúp giáo xứ nhưng không thành; hiện ngôi nhà này do 2 gia đình giáo dân sử dụng. Phía sau nhà thờ có mấy căn nhà Cha Giuse dành cho một số gia đình ở tạm, với ý định khi nào có cơ hội sẽ cơi nới nhà thờ và khi đó sẽ thu hồi để nhà thờ được kéo dài về phía sau, nhưng không thành. Với thời gian, những căn nhà này xuống cấp, nên các gia đình đang sử dụng yêu cầu sửa lại như hiện trạng.

Đời sống giáo xứ

• Dân số và kinh tế: Giáo xứ Chính Trạch hiện nay có hơn 371 gia đình, với tổng số khoảng trên dưới 1.400 giáo dân, đa số sống trong địa bàn phường Tân Chính, một số sống rải rác ở các phường lân cận. Phần lớn giáo dân sống bằng nghề lao động phổ thông và buôn bán nhỏ, nên đời sống kinh tế nói chung chỉ ở mức trung bình.

• Văn hóa và giáo dục: Do đời sống kinh tế trong những năm gần đây có phần tương đối đi lên và ổn định, nên việc học hành của con em trong giáo xứ cũng có phần khả quan. Đa số đều được học văn hóa ở các trường trong thành phố theo đúng độ tuổi. Có một số em đang theo học tại các trường đại học trên toàn quốc, cũng có em cao học, thạc sĩ, và cũng có một số anh chị đang làm công tác giảng dạy tại các trường công lập cũng như các lớp bổ túc. Trong thời gian Cha Gioan Baotixita coi sóc giáo xứ, ngài cũng xin được một số học bổng để hỗ trợ cho các em nghèo, lương cũng như giáo, và khuyến khích giới trẻ nâng cao trình độ văn hóa. Trong thời kỳ Cha Emmanuel lãnh đạo giáo xứ, để động viên khuyến khích các em có thành tích học tập xuất sắc, hạnh kiểm tốt, hằng năm vào dịp bế giảng, cha quản xứ, ban đại diện và một số vị ân nhân đã có những phần thưởng trao tặng cho các em. Ngoài ra, vào dịp khai giảng năm học và hằng tháng, cha đã trợ giúp cho một số em có hoàn cảnh khó khăn để các em có điều kiện đến trường.

• Xã hội và bác ái: Nhìn chung, các mối quan hệ giữa các vị chủ chăn với các vị lãnh đạo trong chính quyền địa phương rất tốt đẹp. Về phía giáo dân cũng tích cực tham gia vào các sinh hoạt địa phương theo phương châm Thư chung 1980. Hằng năm vào các dịp đại lễ như Giáng Sinh, Phục Sinh và Tết Nguyên đán, cộng đoàn giáo xứ cùng nhau chia sẻ một ít phần vật chất giúp đỡ các gia đình nghèo trong khu vực địa phương gần giáo xứ, không phân biệt lương giáo. Đặc biệt, Cha Emmanuel cũng đã giúp 5 gia đình một số vật liệu để tu chỉnh nhà ở theo tinh thần xóa nhà tạm và chỉnh đốn công trình phụ.

Vườn hoa ơn gọi

Trong suốt hơn 50 năm qua, giáo xứ có rất nhiều thành quả trong vườn hoa ơn gọi. Những người con ưu tú của giáo xứ, hiện gia đình đang còn sinh sống ở mảnh đất Chính Trạch:

• Linh mục Phêrô Nguyễn Hùng, quản xứ Nội Hà

• Tu sĩ Camillo Nguyễn Quang Thành, dòng Xitô

• Tu sĩ Phêrô Hoàng Xuân Lộc, dòng Phanxicô

• Nữ tu Nguyễn Thị Lành, dòng Con Đức Mẹ Vô Nhiễm (Sài Gòn)

• Nữ tu Marie Nguyễn Thị Kim Phượng, dòng Thánh Phaolô (Hoa Kỳ)

• Nữ tu Anna Địch Dương Thu Thảo, dòng Con Đức Mẹ Vô Nhiễm

Còn biết bao nhiêu vị đã sinh trưởng trên mảnh đất này nhưng vì hoàn cảnh sinh sống phải rời khỏi giáo xứ, như:

• Linh mục Phêrô Hoàng Gia Thành, quản xứ Thanh Đức

• Linh mục Gioan Baotixita Nguyễn Thanh Bích, Dòng Chúa Cứu Thế

• Linh mục Hồ Viết Xuân và Linh mục Matthêu Nguyễn Khắc Hy (Hoa Kỳ)

• Linh mục Gabriel Nguyễn Ngọc Tuấn